Alcohol is helemaal niet gezond

© anp. Eigenlijk had iedere wetenschapper al argwaan bij het vermeende gunstige effect van alcohol.

Een glaasje bij het eten of een borreltje voor het slapengaan; veel mensen denken maar al te graag dat matig alcoholgebruik gezond is. Er is ook veel wetenschappelijk onderzoek dat die gedachte onderschrijft. Maar die bewijzen rammelen, schrijven Canadese onderzoekers. Alleen mensen die eens in de veertien dagen een drankje nemen, zijn beter af. Maar het is onwaarschijnlijk dat dat aan de alcohol te danken is.

  • Onder de geheelonthouders bevindt zich een grote groep die om gezondheidsredenen gestopt is.

De Canadezen veegden 87 studies naar de gezondheidseffecten van alcohol bij elkaar en toen ze die nog eens goed tegen het licht hadden gehouden, waren alle heilzame effecten verdwenen. Een sleutelrol in deze omslag is weggelegd voor de geheelonthouder, schrijven ze in het vakblad Journal of Studies on Alcohol and Drugs. De matige drinker – één à twee glaasjes per dag – wordt vergeleken met iemand die alle drank laat staan. Dat is vaak: nu laat staan. Onder de geheelonthouders bevindt zich een grote groep die om gezondheidsredenen gestopt is. Nogal wiedes dat de matige drinker daar gezond tegen afsteekt.

Eigenlijk had iedere wetenschapper al argwaan bij het vermeende gunstige effect van alcohol. Heel veel studies lieten dezelfde curve zien: matig alcoholgebruik zou niet alleen goed zijn voor hart en bloedvaten, in deze groep kwamen ook dementie, kanker of botbreuken minder voor. Zelfs levercirrose, een typische alcoholistenkwaal, zou te vermijden zijn met het dagelijkse borreltje. Telkens was de matige gebruiker beter af, niet alleen beter dan de zware drinker, maar ook dan de geheelonthouder.

  • De onderzoekers vinden het veel logischer om van een lineair verband uit te gaan: hoe meer alcohol, des te groter de schade.

Een glas per dag
De laatste is vaak niet gezond en slechts 13 van de 87 studies corrigeerden daarvoor. En laten die 13 studies nou net geen enkel gezondheidseffect aan alcohol toeschrijven. Uit de analyse volgt dat hooguit de incidentele gebruiker voordeel heeft van de alcohol. Maar vermoedelijk zijn dit gewoon gezondere mensen, concluderen de Canadezen. Ze vinden het veel logischer om van een lineair verband uit te gaan: hoe meer alcohol, des te groter de schade.

November vorig jaar neigde de Gezondheidsraad ook al naar deze conclusie. In zijn richtlijnen voor gezonde voeding adviseerde de raad om nog maar één alcoholische consumptie per dag te nuttigen – het oude advies stond twee glazen toe. En omdat dat in de praktijk een lastig te volgen advies zou kunnen zijn, was het wellicht beter de drank helemaal te laten staan.

Verband alcoholgebruik en kanker grotendeels onbekend

In Groot-Brittannië legt bijna 90 procent van de volwassen bevolking geen link tussen alcoholconsumptie en een verhoogd risico op kanker.

Cancer Research UK, het Britse Kankeronderzoek, publiceert vrijdag de resultaten uit een onderzoek waarvoor 2.100 respondenten werden bevraagd.

Het drinken van alcohol leidt tot een groter risico op zeven verschillende soorten kanker; lever, borst, darm, mond, keel, slokdarm en strottenhoofd. Uit de studie blijkt dat slechts 13 procent van de volwassenen kanker noemt als een risico van het drinken van alcohol.

Volgens het Cancer Research UK onderstreept de studie het gebrek aan kennis over de risico’s van alcoholconsumptie. Toen werd gevraagd naar de verschillende zeven soorten kanker en waarvan mensen een verband leggen met alcoholgebruik, maakte 80 procent de link met leverkanker. Slechts 18 procent was op de hoogte van het risico op borstkanker. Het onderzoeksbureau vertelt dat in Groot-Brittannië alcohol bij zo’n 3.200 patiënten borstkanker veroorzaakt, tegenover 400 bij leverkanker.

“Dat alcohol, ook in matige consumptie, een risicofactor is voor het krijgen van kanker, is ook in Nederland nog niet echt bekend. De Engelse cijfers verbazen ons dan ook niet. Het is wel zorgwekkend dat die kennis laag is, aangezien 2,9 procent van de nieuwe kankerdiagnoses veroorzaakt wordt door alcoholgebruik. Niet alleen zwaar alcoholgebruik, maar ook licht alcoholgebruik”, zegt een woordvoerder van KWF Kankerbestrijding aan NU.nl.

Er moet volgens de onderzoekers meer voorlichting worden gegeven over de risico’s van alcoholgebruik en het verhoogde risico op kanker. “De link tussen alcohol en kanker is duidelijk. Het zijn niet alleen zware drinkers die risico lopen (..) Het is zorgwekkend dat zo weinig mensen het verband leggen tussen alcoholgebruik en het verhoogde risico op deze zeven soorten kanker”, vertelt onderzoeker Alison Cox.

In Nederland wordt door KWF elke drie jaar de kennis over de risicofactoren van kanker getest. Dit werd voor het laatst gedaan in 2014. Toen bleek dat 35 procent van de volwassen Nederlanders alcohol als risicofactor voor kanker erkent.

In Nederland gaf de Gezondheidsraad in 2015 het advies om geen alcohol te drinken, of in ieder geval niet meer dan één glas per dag. In de nieuwe Schijf van Vijf wordt dit advies door het Voedingscentrum gevolgd.