Kinderarts over scholier die in ziekenhuis belandde door drank: ‘Ze zijn gewoon een stukje brein kwijt’

Een jongen van het Carmel College uit Raalte raakte vrijdag in coma door te veel alcohol. Een gesprek met Monique Spaan-Groenemeijer, per december 2018 gepensioneerd kinderarts bij de Polikliniek Jeugd en Alcohol bij het Gelre Ziekenhuis Zutphen over de risico’s van bingedrinken4

Is comazuipen nog steeds een groot probleem onder jongeren? 

Ja, alcohol is gif. Het tast je hersenen aan en zeker het puberbrein dat zich nog moet ontwikkelen. Iedere hersencel die afsterft is weg en komt niet meer terug.

Zijn er niet minder jongeren zoveel gaan drinken sinds de alcoholgrens is verlegd naar 18?

Nee, het is zeker niet minder geworden. Toen de alcoholgrens van 16 naar 18 ging zagen we even een dipje, maar daarna ging het even hard weer door. Ik zag veel jongens en meisjes die voor het eerst alcohol hadden gedronken en dan dus bij  5-10 bier onderuit gaan, met een alcoholpromillage van 0,7 tot 1,5 in hun bloed, maar ook regelmatige drinkers, die bij meer dan 15 onderuit gaan met een promillage van 2, 2,5. Dat is dramatisch.”

Hoe gaat dat in zijn werk bij een jongere? 

Tot het moment dat ze ‘out’ gaan is er een periode dat ze niet merken dat dat al bijna aan het gebeuren is. Ze praten nog gezellig mee, maar registeren niets meer. Als ze dan later filmpjes zien van zichzelf zien op Youtube of social media waarin ze aan seksspelletjes meededen, herinneren ze zich er niets meer van. Je hoopt dan dat er niets tegen hun zin is gebeurd. Er zijn mensen die weten dat zo’n stadium er is bij jongeren, en dat is heel gevaarlijk. Daardoor kan er ook een ravage ontstaan na een feestje, een weldenkend mens doet dat niet. Maar ja, in dat stadium denk je niet meer na. Vaak zeggen jongeren dan ook: shit, dat was niet de bedoeling. Ze schrikken ervan als ze zichzelf op die beelden zien, terwijl ze zich er helemaal niets van kunnen herinneren.”

Hoe gevaarlijk is het eigenlijk zoveel te drinken? ,,Het erge is dat heel veel signaleringsfuncties van je hersenen uit gaan. Zeker in deze tijd van het jaar, als het buiten koud is, is te veel drinken echt levensgevaarlijk. Doordat je hersenen je lichaamstemperatuur niet meer reguleren koel je zomaar af tot 33 graden. Dat is een temperatuur waarop je iemand niet goed meer kunt reanimeren en ook medicatie niet goed werkt. Het eerste wat we doen als zo’n kind binnenkomt is het opwarmen, zodat we iets kunnen doen en het kind in een veilige situatie belandt. Het is geen leuk gezicht als je je kind zo aantreft. Ik heb heel angstige ouders gezien die uren bij het bed wachten tot hun comateuze kind bijkomt.”

Zijn het voornamelijk jongens die je binnen ziet komen op de eerste hulp?

Dat is een fabeltje. Meisjes worden niet eerder dronken ook, ze worden even snel dronken en ze drinken ook even veel. Dit is geen klasse specifiek probleem, je ziet het door alle lagen van de bevolking bij jongeren tussen de 12 en 18 jaar. Ook het soort alcohol maakt niets uit. De effecten zijn hetzelfde.”

Wat kunnen ouders doen?

Nee zeggen. Nee is nee. Heel simpel

Maar één biertje moet toch kunnen?

Nee, ik ga daar niet in mee. Daarvoor heb ik te veel ellende gezien.

Die ouders hebben zelf toch ook gedronken toen ze jong waren?

Ja, allicht, maar dat maakt het niet goed dat jongeren drinken. Jongeren zeggen dat vaak tegen mij: mijn ouders drinken ook. Maar zij zijn volwassen en hun hersens zijn uitgerijpt, maar ook bij hen sneuvelen hersencellen.

Jongeren die in coma binnen komen bij het Gelre komen terecht in de polikliniek Jeugd en Alcohol, en dan?

We wachten eerst 4 tot 6 weken, dat ze de straf van pa en ma hebben gehad en ontnuchterd zijn. Dan zijn ze ontvankelijk voor mijn verhaal. Ze krijgen ook een intakegesprek met een psycholoog. Verslaving zie je meestal niet voor de 18 jaar, dat komt pas later. Ik zeg ze dat wat ze nu met hun hersencellen gedaan hebben niet meer hersteld kan worden. Ik hoop natuurlijk dat ze gaan nadenken. Het komt wel bij ze aan. Ik vraag ze of ze een droom hebben, wat ze willen worden. Dan noemen ze iets en zeg ik: ,Nou, dat wordt wel moeilijker nu.”

Dat is best hard.

Ja, eerlijk is eerlijk. Ze zijn gewoon een stukje brein kwijt.